| تبليغات | X |
با بهترین آرزوها 
بهره برداران دیگ های بخار و دیگ های آب گرم باید:
۱- بدانند كه عدم كنترل شير هاي سيستم در اول شيفت و در طول شيفت( و اينكه كنترل نمايد كه كدام شير بايد بسته و كدام شيربايد باز باشد) چه عواقبي را براي سيستم در بر خواهد داشت.
2- بدانند كه در صورت عدم آب بندي درب عقب و جلوي ديگ بخار ، دوده ها و گازهاي مضر به داخل فضاي ديگ خانه نفوذ مي نمايد و در اثر رطوبت ،SO2 به SO3 تبديل مي شود براي سيستم تنفسي پرسنل ديگ خانه بسيار مضر خواهد بود.
3- بدانند كه در صورتي كه نور ديگ خانه به ميزان مناسب نباشد در درازمدت برروي بينايي پرسنل ديگ خانه تاثير منفی خواهد گذاشت.
4- بدانند كه در اثر عدم بالانس بودن فن مشعل ، علاوه بر تبخير تجهيزات مشعل باعث آسيب رسيدن به شنوايي پرسنل ديگ خانه خواهد گرديد.
5- بدانند كه اگر مشعل درست و كامل بسته نشود در زمان روشن كردن مشعل ، مشعل پس زده خواهد شد و باعث مرگ اپراتور خواهد گرديد.
بهره برداران دیگ های بخار و دیگ های آب گرم باید:
۱- بدانند كه اگر طبق برنامه روزانه چند بار عمل زيرآب زدن ديگ را انجام ندهند در داخل كنترل سطح آب رسوب جمع شده و باعث مي گردد كه فلوتر( شناور ) در سطح بالا مانده و ديگ بخار احساس كم آبي نكند و درنتيجه باعث سوختن ديگ مي گردد.
2- بدانند در صورت خرابي فتوسل ، شير سوخت عمل نمي كند و در نتيجه سوخت وارد محفظه گرم ديگ بخار مي گردد و در راه اندازي مجدد ، گازهاي جمع شده عامل انفجار ديگ بخار و باعث حوادث انساني و تجهيزاتي می گردد.
3- بدانند كه عدم كنترل روزانه عملكرد سوپاپ اطمينان ، علاوه براينكه در زمان لازم عمل نخواهد كرد بلكه باعث تركيدن لوله ها و از آب بندي خارج شدن مي گردد.
4- بدانند شير فلكه اي كه داراي نشتي و ريزش آب مي باشد با چند سانتی مترنسوزآب بندي مي گردد ، در دراز مدت باعث تخريب شير ميگردد.
از پایگاه علمی خبری مهندسی جوش در " قسمت پیوندها " دیدن فرمایید.
بهره برداران دیگ های بخار و دیگ های آب گرم باید:
1- بدانند که پرسنل بهره برداری دیگ خانه باید دوره های آموزشی لازم را بگذرانند و آگاهي کامل نسبت به اصول کار در دیگ خانه داشته باشند.
2- بدانند سيستم بخار داراي شش عامل اصلي كنترل كننده است:
• ايرپرشر
• سوپاپ اطمينان
• فتوسل
• پرشرسوئيچ
• لول كنترل
• ترموستر ( برای سوخت مازوت )
وظيفه و نقش هريك از شش عامل را بداند و عوارض ناشي از نقصان در هريك از این عوامل را بشناسد.
3- بدانند چنانچه آب تصفيه درحد استاندارد تصفيه نشود ، چه ميزان رسوب در داخل ديگ ايجاد و براي رسوب زدايي ، چه ميزان رسوب زدا با چه هزينه اي جهت شستشوي ديگ مورد نياز مي باشد.
4- بدانند كه وقتي ديگ بخار تحت فشار است نبايد شيراصلي بخار را سريع باز نمايد ، زيرا براي ديگ حالت وكيوم ايجاد شده و از آب بندي خارج مي شود ، چنانچه دو سرلوله ها جوشكاري شده باشد ، در ديگ بخار حالت پيچيدگي ايجاد مي گردد.
بهره برداران دیگ های بخار و دیگ های آب گرم باید:
۱- بدانند كه عدم عايق كاري مناسب خطوط انتقال ، باعث مي گردد كه بخار توليد شده تحت فشار 10 اتمسفر با دماي 180 درجه سانتي گراد در محل مصرف به دماي 120 درجه سانتي گراد برسد. يعني 30% افت حرارت خواهيم داشت به عبارت ديگر اگر 1000 ليتر سوخت مصرف گردد ، 300 ليتر سوخت از بين خواهد رفت.
2- بدانند چنانچه مشعل تنظيم نباشد (مانند ريپ زدن اتومبيل) ، بجاي اينكه 67 ليتر گازوئيل مصرف كند تا يك تن بخار توليد گردد بايد 100 ليتر گازوئيل مصرف گردد تا يك تن بخار توليد گردد. به عبارت ديگر در صورت تنظيم نبودن نسبت مصرف سوخت وهوا، ماشين بنزين مصرف مي كند ولي سرعت ( شتاب ) ندارد. در ديگ نیز ، مشعل سوخت را مصرف مي كند ولي راندمان ندارد.علاوه بر آن اشتعال ناقص آلودگي زيست محيطي را تشديد مي نمايد.
3- بدانند فشار زياد با درجه حرارت زياد فرق دارد . در حالی كه 3bar فشار نیاز دارند ، بخار را با فشار 10bar تولید می کنند و در مسير انتقال بخار يك فشار شكن 5 ميليون توماني نصب مي نمايند. در حاليكه با فشار كمتر ، خطر بروز حادثه كمتر ، مصرف سوخت کمتر و راندمان بيشتري خواهند داشت . متاسفانه در اكثر شركت ها تفاوت بين دِبي با فشار را تشخيص نمي دهند.
الف - استناد و اعتماد به گواهینامه های اخذ شده از سازندگان مواد مصرفی جوشکاری
ب-انجام آزمایش بر روی نمونه های تهیه شده از مواد مصرفی جوشکاری مطابق استاندارد AWS A5.1
در صورت نیاز به انجام آزمایش بر روی نمونه های تهیه شده از مواد مصرفی جوشکاری مطابق استاندارد AWS A5.1 ، بطور خلاصه باید آزمایش های زیر بعمل آید:
1- آزمایش آنالیز شیمیایی برای بررسی آنالیز جوش حاصل از مواد مصرفی جوشکاری:
روی یک ورق چند لایه و در هر لایه چند پاس جوشکاری می شود ، بطوریکه ارتفاع لایه ها به حداقل 20mm برسد. سپس سطح لایه آخر جوش را سنگ زده و ناحیه سنگ زده را آنالیز شیمیایی کرده و نتایج را با استاندارد AWS A5.1 مقایسه می کنیم.
2- آزمایش های مکانیکی برای بررسی خواص مکانیکی جوش حاصل از مواد مصرفی جوشکاری:
یک نمونه مطابق استاندارد AWS A5.1 تهیه کرده و با مواد مصرفی جوشکاری مورد نظر نمونه را جوش داده از نمونه جوشکاری شده نمونه های زیر ، مطابق استاندارد AWS A5.1 ، تهیه می گردد:
1-2- یک نمونه برای آزمایش کشش طولی
2-2- پنج نمونه برای آزمایش ضربه
برای تایید یا رد مواد مصرفی جوشکاری مورد نظر می بایست نتایج حاصل با استاندارد AWS A5.1 مقایسه گردند.
( به بهانه وقوع حادثه برای یکی از بویلرهای یکی از واحدهای صنعتی در ماهشهر ) ( هرچند با تاخیر )
" پنجم شهریورماه 1388 یکی از بویلرهای یکی از واحدهای صنعتی در ماهشهر دچار حادثه گردید ، در این حادثه یک نفر کشته و یک نفر دچار موج انفجار گردید "
این می تواند تیتر یک روزنامه ، عنوان یک خبر در صفحه حوادث یا خبری عادی در گوشه ای دور افتاده از یک روزنامه یا عنوان یک خبر در هریک از رسانه های دیگر باشد ، در هر صورت هیچ فرقی نمی کند به قول سهراب یک نفر دیشب مُرد و هنوز نان گندم خوب است ... .
بازهم بویلر ، بازهم حادثه ، بازهم مرگ انسان ، از وقتی ظروف تحت فشار بویژه دیگ های بخار در جهت خدمت به بشریت مورد استفاده قرار گرفت حدود سیصد سال می گذرد و تا سال های متمادی حوادث بویلرها بعنوان یکی از حوادث با ریسک و عواقب بسیار زیاد محسوب می گردید. کشورهای صنعتی حوادث را تجربه کردند ، تجربیات خود را استاندارد و آیین نامه کردند ، استانداردها و آیین نامه ها را اجرا کردند و نتیجه گرفتند.
در کشور ما حوادث را تجربه کردیم ، تجربه خود و دیگران را استاندارد و آیین نامه کردیم ، استانداردها و آیین نامه ها را در کشوهای میزها پنهان کردیم تا مبادا خدای نکرده مجبور به اجرای آنها گردیم . موضوع بویلرها را جدی نگرفتیم ، چشممان را بر روی واقعیت ها بستیم و گفتیم فعلا" تولید کنیم انشاءالله اتفاقی نمی افتد و افتاد.
ریشه یابی علت وقوع حادثه ای که بهانه این مطلب گردید ، مورد نظر این مجال نیست و اصلا" پرداختن به موارد خاص بویلرها ، مشکلی را حل نخواهد کرد. چه فرقی می کند کی و کجا ؟ دیروز شمال - امروز ماهشهر - فردا....
هریک از ما می توانیم مقصر باشیم وقتی هماهنگ عمل نکنیم ، از سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران بعنوان متولی امر استاندارد کشور ، سازندگان مجاز بویلرها ، شرکت های بازرسی مجاز حین ساخت بویلرها ، بهره برداران بویلرها ، مرکز تحقیقات ، تعلیمات و حفاظت و بهداشت کار و بازرسان وزارت کار بعنوان متولیان امر ایمنی و بهداشت محیط کشور ، مشاوران مجاز ایمنی بویلرها بعنوان مجری بازرسی های دوره ای بویلرها تا شرکت های بیمه گر واحدهای دارای بویلر.
همه ما می توانیم سهم بزرگی داشته باشیم در کاهش حوادث بویلرها اگر :
1- استانداردها و آیین نامه ها را از کشوهای میزها بیرون بیاوریم ، خاکشان را بتکانیم ، مطالعه شان کنیم و الزامات آنها را به مرحله اجرا در آوریم.
2- سازندگان مجاز بویلرها با هماهنگی با شرکت های بازرسی مجاز ، زیر نظر موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران ، الزامات استاندارد ساخت را اجرا نمایند.
3- تغییر نگرش بهره برداران از نگرش تولید محور به نگرش تولید ایمن محور، تغییر نگاه از بازرسی های دوره ای بعنوان یک مانع تولید به بازرسی های دوره ای بعنوان مکمل تولید ایمن و اعتقاد به اصل " اول ایمنی بعد تولید " بجای تفکر " اول تولید بعد هم تولید " و افزایش دانش فنی و ایمنی اپراتورها و متصدیان بویلرخانه و هماهنگ شدن با مشاوران ایمنی وزارت کار در جهت اجرای تست های دوره ای.
4- کنترل دوره ای مستندات واحدهای دارای بویلر توسط بازرسان وزارت کار و ملزم کردن تمامی واحدهای دارای بویلر به اخذ گواهینامه تست های دوره ای بویلرها.
5- اعمال دقت نظر لازم توسط مشاورین ایمنی وزارت کار در هنگام اجرای تست های دوره ای.
6- خودداری واحدهای بیمه گر از بیمه کردن واحدهای دارای بویلرهای فاقد گواهینامه تست های دوره ای.
هرچند سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران ، با تدوین استاندارد ساخت بویلرها و اجباری کردن استاندارد ساخت بویلرها و تایید صلاحیت سازندگان بویلرها و شرکت های بازرسی حین ساخت بویلرها و مرکز تحقیقات ، تعلیمات و حفاظت و بهداشت کار با تدوین آیین نامه حفاظتی مولدهای بخار و دیگ های آب گرم و تاسیس مراکزمنطقه ای تحقیقات ، تعلیمات و حفاظت و بهداشت کار و تایید صلاحیت مشاوران ایمنی بویلرها ، گامهای اساسی و بزرگی در این زمینه برداشته اند ، اما این آغاز راه است و ثمره همه این تلاش ها در گرو اجرای این استاندارد ها و آیین نامه ها ست که تحقق این رویا در گرو همکاری بین تمام گروه های مرتبط با بویلرها می باشد.
بهرحال بویلرها دچار حادثه خواهند شد و قربانی خواهند گرفت اگر از این حوادث درس نگیریم و فقط برای مدت کوتاهی به سراغ آیین نامه ها و استانداردها برویم و تصمیم هایی هم بگیریم ، مثل تصمیم هایی که برای ساماندهی وضعیت جوشکاری اسکلت های فلزی ساختمان ها پس از زلزله بم گرفتیم.
فقط امیدوارم این مدت کوتاه رفتن به سراغ اسانداردها و آیین نامه ها و تصمیم به اجرای اسانداردها و آیین نامه ها به کوتاهی مدت زمان فاصله بین تشیع جنازه قربانیان حوادث بویلرها ، از بیمارستان تا قبرستان نباشد.
حادثه بویلر در ماهشهر می تواند نقطه شروعی باشد برای هماهنگی بین متولیان امر استاندارد و ایمنی در کشور در راستای اجرایی کردن الزامات ساخت و تست های دوره ای بویلرها و پایانی باشد بر کابوس های تلخ حوادث بویلرها.
درهرصورت یادمان باشد بویلرها قربانی نمی گیرند بلکه بویلرها خود قربانی اشتباهات ما انسانها می گردند.
پديده كف كردن ، غلغل كردن آب ديگ و حمل قطرات مايع توسط بخار ، دلايل مكانيكي و شيميايي دارد.
مهمترين دلايل مكانيكي
1- بالا بودن سطح آب در ديگ بخار
2- تغييرات ناگهاني در فشار ديگ بخار
3- ميزان مصرف سوخت نوسان دارد و بار حرارتي غير يكنواخت به ديگ بخار اعمال مي شود.
مهمترين دلايل شيميايي
1- زياد بودن TDS آب ديگ
2- زياد بودن قليائيت آب ديگ
3- وجود مواد کف زا و یا روغني در آب ديگ
براي رفع پديده هاي كف كردن ، غلغل كردن آب ديگ و حمل قطرات مايع توسط بخار ، بايد علت مكانيكي يا شيميايي آنها برطرف گردد.
معمولا" آب درون ديگ هاي بخار داراي مقادير مختلفي از نمك ها و مواد معدني است كه بصورت محلول يا نا محلول وجود دارند. ميزان سختي كل آب با پارامتري بنام TDS (Total Disolved Solids )مشخص مي گردد كه در واقع بیانگرميزان وجود نمك هاي معدني ، كلسيم و منيزيم به اشكال مختلف بوده و واحد آن ( PPM ) است.
كنترل TDS بسيارمهم بوده و درصورت بيشتر بودن ازحد مجاز، باعث تشكيل رسوب ، كاهش تبادل حرارتي و تشكيل نقاط داغ ( Hot Spot ) بر روي لوله هاي درون ديگ خواهد گرديد و در نتيجه لزوم سرویس و تميز كردن سريعتر ديگ را به همراه خواهد داشت.
روشهاي اندازه گيري TDS
دو روش معمول براي اندازه گيري TDS وجود دارد:
1-استفاده از چگالي يا دانسيته نسبي آب
كه با استفاده از وسيله چگالي سنج ، هيدرو متر (Hydrometer ) مي توان چگالي آب را اندازه گيري كرد چراكه مواد ناخالص موجود در آب موجب تغيير دانسيته آب شده و اين تفاوت قابل اندازه گيري است.
هيدرومترها بسيار حساس بوده و به راحتي صدمه پذيرند بنابراين بايد مرتب با آب خالص به منظور جلوگيري از ايجاد خطا كنترل شوند.
2-استفاده از خاصيت رسانايي آب
باتوجه به خاصيت رسانايي جريان الكتريسيته در آب كه با افزايش سختي ، مقدار آن تغيير ميكند مشخصه مناسبي است تا با دستگاهي به نام Conductivitymeter اندازه گيري شود سپس با كمك فرمول زير مقدار آن را محاسبه كرد:
TDS=0.7*Conductivity(µs/cm)
كنترل TDS
براي كنترل TDS بايد مقداري مشخص از آب ديگ را خارج كرد كه اين كار به صورت دستي با زيرآب زدن ميسراست.
اما روش هاي كنترل خودكار كه از خاصيت رسانايي آب توسط حسگر مربوطه استفاده مي شود و با فرمان به شير كنترلي تخليه اينكار صورت مي گيرد بسيار كارآمدتر و به لحاظ اقتصادي درهزينه ها ، بخصوص سوخت ، صرفه جويي مي شود.
